Những yêu cầu cơ sở hạn tầng công nghệ thông tin phục vụ học tiếng Anh trong liên kết đào tạo


28-07-2014
Bài báo nêu tầm quan trọng của Công nghệ thông tin và truyền thông trong việc đào tạo ngoại ngữ dưới hình thức từ xa. Từ đó đưa ra những yêu cầu hạ tầng Công nghệ thông tin phù hợp cho một lớp học trực tuyến. Cuối cùng là những ý kiến trao đổi kinh nghiệm trang bị hạ tầng Công nghệ thông tin thông qua khảo sát thực tế tại một phòng học đào tạo ngoại ngữ liên kết có hiệu quả của Đại học Hà Nội.

1.    Tóm tắt
Bài báo nêu tầm quan trọng của Công nghệ thông tin và truyền thông trong việc đào tạo ngoại ngữ dưới hình thức từ xa. Từ đó đưa ra những yêu cầu hạ tầng Công nghệ thông tin phù hợp cho một lớp học trực tuyến. Cuối cùng là những ý kiến trao đổi kinh nghiệm trang bị hạ tầng Công nghệ thông tin thông qua khảo sát thực tế tại một phòng học đào tạo ngoại ngữ liên kết có hiệu quả của Đại học Hà Nội.

2.    Đặt vấn đề
Tính đến năm 2012, số lượng sinh viên Việt Nam đi du học lên tới 100.000 sinh viên (Lam, 2013). Do nhu cầu học ngoại ngữ gia tăng, việc dạy và học không chỉ giới hạn ở mức học tại lớp, tại trường, mà còn vượt xa hơn về mặt địa lý thông qua các chương trình liên kết đào tạo từ xa, đồng bộ. Điều này cho thấy sự cần thiết phát triển hệ thống học tập đào tạo ngoại ngữ giúp các học viên có cơ hội học tập chương trình quốc tế mà vẫn tiết kiệm chi phí. Sự phát triển nhanh chóng của Công nghệ thông tin truyền thông hiện đại (ICT) đã thay đổi rất nhiều về phương pháp và cách thức đào tạo, trong đó có việc dạy và học ngoại ngữ. Hình thức đào tạo này có đặc thù là giáo viên giảng bài trực tiếp cho sinh viên từ xa, giúp giảm chi phí đi lại cho cả học viên và giáo viên. Để thực hiện được hình thức liên kết đào tạo này đòi hỏi phải có một hạ tầng Công nghệ thông tin phù hợp.

3.    Nội dung
3.1  Dạy và học trực tuyến

Dạy và học trực tuyến là một hệ thống phân phối giảng dạy cho phép sinh viên tham gia các chương trình học tập mà giáo viên và sinh viên có thể ngồi ở các vị trí địa lý khác nhau (Zapalska, 2006). Mở rộng ra, thông qua đào tạo trực tuyến từ xa, sử dụng phần mềm chuyên dụng cần thiết, đường truyền băng thông rộng hoặc kết nối không dây, giáo viên và học viên có thể trao đổi hình ảnh, âm thanh để thực hiện việc dạy và học (Omidinia, 2010)

3.2  Hạ tầng Công nghệ thông tin cho lớp học ngoại ngữ theo hình thức liên kết đào tạo
Liên kết là xu hướng chung của sự phát triển, tạo thêm nhiều cơ hội mở rộng quy mô cũng như nâng cao chất lượng đào tạo. Việc liên kết đào tạo ngoại ngữ không chỉ dạy ngôn ngữ mà còn tạo ra cơ hội giao lưu văn hóa đa dạng cho người học.
Đào tạo liên kết cho phép một cơ sở đào tạo có thể tận dụng thế mạnh của mình như cơ sở vật chất, kinh nghiệm quản lý, tuyển sinh, vị trí địa lý để liên kết với một cơ sở đào tạo có thương hiệu và kinh nghiệm giảng dạy khác từ xa (trong nước, ngoài nước) để xây dựng chương trình và mở ra các khóa học phù hợp. Khi Công nghệ thông tin chưa phát triển, các giảng viên của cơ sở đào tạo phải đi đến các lớp học để giảng dạy do vậy chi phí đào tạo cao, khả năng mở rộng quy mô hạn chế.
Mô hình ứng dụng Công nghệ thông tin trong giảng dạy ngoại ngữ, giảng viên không cần đi tới các lớp để giảng dạy mà giao tiếp với học viên thông qua mạng Internet. Do vậy một giảng viên trong một thời điểm có thể giảng dạy nhiều lớp, ở những vị trí địa lý khác nhau (nhiều quốc gia)
Tuy nhiên để thực hiện mô hình này cần thiết phải có hệ thống hạ tầng công nghệ đủ mạnh đạt các yêu cầu

a)    Hệ thống mạng phải bố trí hợp lý bao gồm cả mạng LAN và Wifi giúp cho người học có thể truy nhập vào mạng ở nhiều nơi, và di chuyển chỗ dễ dàng. Đặc biệt hiện nay phần lớn học viên đều có laptop cho nên hệ thống mạng không dây phải được ưu tiên bố trí phù hợp
b)    Đường truyền phải có tốc độ truyền dẫn nhanh: khi tương tác giữa giáo viên và học viên nếu tốc độ chậm hoặc nghẽn mạch có thể gây tâm lý chờ đợi, buồn bực cho giảng viên và học viên từ đó làm giảm tính hấp dẫn của lớp học. Nói chung các đường truyền nên sử dụng cáp quang băng thông rộng, các trạm phát wifi cũng nên sử dụng các thiết bị có tốc độ truyền dẫn lớn (từ 300Mbps trở lên) và băng tần kép (ví dụ: sử dụng một router hỗ trợ cả 2 băng tần trên cùng 1 mạng, khi ở gần thì nó tự động dùng 5GHz còn khi ra khỏi phạm vi hỗ trợ thì chuyển xuống 2,4GHz mà không có bất cứ sự ngắt quãng nào) những router như vậy sẽ tiện hơn cho các học viên khi dùng các máy tính cá nhân khác nhau.
c)    Phòng học đa phương tiện: Cần có hệ thống âm thanh và quan sát phải rõ nét,  bởi vì đặc điểm của dạy và học ngoại ngữ là giao tiếp qua lời nói và hành động, chính vì vậy một hệ thống camera rõ nét, hệ thống ghi âm, phát âm trung thực sẽ tạo ra cảm giác dễ chịu cho người dạy và người học. Hệ thống này còn là cơ sở để giảng viên đánh giá học viên cuối khóa học qua phỏng vấn trực tuyến (tránh hiện tượng làm bài giúp nhau).
Môi trường học tập thân thiện, hấp dẫn: Xét về tổng quát việc học trực tuyến hiện tại không cần thiết học viên phải ngồi tập trung trên 1 lớp cụ thể, tuy nhiên để nâng cao chất lượng học tập nên tập trung vào phòng học trực tuyến, bởi vì tại đó học viên có cơ hội giao lưu, trao đổi với nhau, trao đổi với người hướng dẫn, và tạo ra bầu không khí thân thiện như lớp học trực tiếp, xóa đi ấn tượng một lớp học mà giảng viên từ xa. Chính vì vậy bàn ghế, ánh sáng, màn hình... tất cả đều được nghiên cứu cẩn thận tạo điều kiện thân thiện thoải mái cho người học. Đây là yếu tố rất quan trọng thu hút người học.
d)    Có đủ các dữ liệu tra cứu tham khảo: Việc học từ xa đòi hỏi người học phải tự học, do vậy hệ thống dữ liệu tra cứu trợ giúp phải phong phú, đa dạng, dễ tiếp cận. Chính vì vậy việc xây dựng một thư viện điện tử nhỏ phục vụ trực tiếp cho các khóa học là rất cần thiết, người học thay vì lang thang mò mẫm trên mạng để tìm thì có thể truy nhập vào thư viện điện tử này để tìm tài liệu nhanh hơn, sát hơn với các yêu cầu học tập.
e)    Có phần mềm thích hợp: Phần mềm dạy học đóng vai trò thay giáo viên truyền đạt kiến thức, tương tác với học viên, đánh giá kết quả của học viên. Lựa chọn phần mềm phù hợp rất quan trọng cho sự thành công của một khóa học liên kết đào tạo. Phần mềm này có thể được phát triển ở những cơ sở đào tạo có uy tín và bổ sung thêm các đặc điểm cho phù hợp với nơi đào tạo (ngôn ngữ, tập quán…)

3.3  Thực trạng phòng học ngoại ngữ liên kết với Hàn Quốc tại Đại học Hà Nội
Trường Đại học Hà Nội với thế mạnh là cơ sở đào tạo ngoại ngữ có uy tín đã không ngừng cải tiến phương pháp đào tạo, một trong cách thức đó là tổ chức đào tạo từ xa liên kết kết với Hàn Quốc.
Theo sự thỏa thuận của 2 phía, toàn bộ các bài giảng và thiết bị ghi âm, ghi hình của giảng viên do phía Hàn quốc đảm nhận. Phía Đại học Hà Nội tuyển sinh, bố trí các thiết bị nhận tín hiệu và phát tính hiện cho các lớp học (thông qua hệ thống máy chủ, mạng LAN, Wifi), xây dựng các phòng học đa phương tiện và quản lý học tập.
Các giảng viên kết nối với các lớp học và học viên nhanh nhất dựa trên phần mềm: video conferencing.

Phòng học ngoại ngữ trực tuyến trang bị các thiết bị như:
•      Máy chiếu projector
•      Micro, 4 loa âm thanh chất lượng cao cho học viên nghe giảng chung.
•      Hệ thống 2 camera ip, hỗ trợ việc quan sát từ xa
•      Case, DVD, CD
•      Âm ly
•      Hệ thống server
•      Bàn ghế ngồi dạng lớp học thông thường tạo cảm giác như đang nghe giảng
•      Hệ thống cáp quang kết nối trực tiếp đến ISP (Internet Service Provider) đảm bảo tốc độ cho các cuộc trao đổi giữa giảng viên và học viên được thực hiện nhanh chóng, không gây cảm giác chờ đợi.
•      Hệ thống Video Conferencing, giáo viên có thể giảng bài đồng thời chiếu slide, gửi link, video cho sinh viên. Sinh viên có thể trực tiếp nhìn và nghe giáo viên giảng bài ngay trên phần mềm. Có hệ thống máy phát dự phòng sự cố mất điện. Đã bốn kỳ dạy và học online liên tục chưa xảy ra sự cố.
 

 


4.    Kết luận
Đào tạo liên kết là xu thế tất yếu khi các cơ sở đào tạo muốn mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng đào tạo. Chính vì vậy việc ứng dụng Công nghệ thông tin và truyền thông vào đào tạo liên kết là cần thiết. Trong các ngành học, môn học thì giảng dạy ngoại ngữ dễ thực hiện liên kết (vì không cần các thí nghiệm, thực hành kỹ thuật…), chủ yếu là giao tiếp qua các dạng nói, viết. Tuy nhiên để phục vụ cho mục tiêu đào tạo liên kết, việc đầu tư hạ tầng Công nghệ thông tin cho việc dạy và học rất quan trọng, nó góp phần không nhỏ vào kết quả đào tạo. Hạ tầng Công nghệ thông tin cho đào tạo ngoại ngữ cần được áp dụng các công nghệ phù hợp  tạo ra sự thoải mái cho người học và tạo ra môi trường giao tiếp thân thiện, có như vậy mới xóa đi sự mặc cảm của người học và góp phần nâng cao chất lượng dạy và học.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
Zapalska, A., Brozik, D. (2006). Campus-Wide Information Systems vol. 23. Learning styles and online education, p. 325-335. Retrieved f-rom: http://www.qou.edu/arabic/researchProgram/distanceLearning/learningStyles.pdf

Omidinia, S., Masrom, M., Selamat, H. (2011). American Journal of Economics and Business Administration, vol 3, Review of E-Learning and ICT infrastructure in developing countries (case study of Iran), p.120-125.

Lam, T. (2013). Báo mới. 90% du học sinh Việt Nam là tự túc. Retrieved f-rom http://www.baomoi.com/90-du-hoc-sinh-Viet-Nam-la-tu-tuc/107/12240826.epi

Người đăng:Hoàng Thị Kiều Hoa, Khoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học Hà Nội
28-07-2014