Mô hình lớp học flip


31-07-2014
1.  Đặt vấn đề
Mô hình lớp học flip là mô hình trong đó quy trình giảng dạy và giao bài tập về nhà đảo ngược so với cách truyền thống. Thay vì làm bài tập về nhà để hiểu bài hơn sau khi học ở lớp, sinh viên sẽ xem trước bài giảng trên video ở nhà, sau đó luyện tập, thảo luận, làm dự án và những bài tập khác dưới sự hướng dẫn và giám sát của giáo viên tại lớp (EDUCAUSE, 2012).
(Nguồn: Pappas, 2012)
Ý tưởng về lớp học kiểu Flip bắt nguồn từ những yếu tố khác nhau, trong đó có vai trò của Jonathan Bergmann và Aaron Sams, hai giáo viên của trường Trung học Woodland Park ở Colorado. Hai thầy trở thành những người tiên phong sử dụng ý tưởng flip khi họ phát hiện ra phần mềm ghi hình lại bài giảng với PowerPoint và bắt đầu quay lại bài giảng trực tiếp của mình để sinh viên nghỉ học hôm đó có thể xem lại. Những video và cách tiếp cận của họ trở nên phổ biến với những đồng nghiệp khác – họ cũng bắt đầu dành thời gian trên lớp cho các hoạt động và các dạng bài tập bổ trợ để học sinh hiểu được bài.
Lớp học mô hình flip cho thấy sự thay đổi đáng kể về vai trò của giáo viên và sinh viên. Với mô hình này, giáo viên sẽ phải từ bỏ vai trò đứng lớp giảng bài của mình để trở thành người hướng dẫn, giúp sinh viên làm thí nghiệm, thảo luận, dự án… Trong khi đó, sinh viên thay đổi từ những người tiếp nhận kiến thức một cách thụ động thành người học chủ động, tự học theo tốc độ tiếp nhận của mình thông qua video và khoảng thời gian giao tiếp, tương tác trên lớp và trên mạng với bạn bè (Pappas 2012, EDUCAUSE, 2012).
2.  Điểm mạnh và điểm yếu của mô hình Flip
Trong một lớp học như thế này, giáo viên sẽ có nhiều thời gian để kèm cặp những học sinh yếu hơn.Điều này rất quan trọng giúp nâng cao chất lượng của buổi học.Còn  học sinh lại có thể nghiên cứu bài giảng qua video, dừng hình, tua lại hoặc dừng hẳn để học theo tốc độ tiếp nhận kiến thức của mình, trong khi những học sinh khá giỏi tiết kiệm được thời gian không phải nghe thầy giảng lại bài hoặc giảng chậm cho những bạn khác trong lớp. Hơn thế nữa, mô hình này cũng khuyến khích việc nắm chắc kiến thức cần học bởi lẽ học sinh sẽ không học bài tiếp theo trước khi hiểu rõ vấn đề của bài học trước.
Tuy nhiên, mô hình flip cũng có điểm yếu là yêu cầu học sinh dành nhiều thời gian dung máy tính hơn, nhất là khi phải học nhiều lớp học kiểu như vậy cùng một lúc. Chưa kể đến việc khối lượng bài tập về nhà nhiều hơn trước – điều mà chưa chắc đã đem lại hiệu quả tốt. Đó là chưa kể sự khác biệt về trình độ và điều kiện công nghệ của từng gia đình học sinh – gia đình có điều kiện sẽ đem lại nhiều lợi thế cho con em mình hơn, gia đình nghèo sẽ không giúp được con em mình theo kịp các bạn.
3.  Công cụ phục vụ cho mô hình Flip
Theo Jon Bergmann (2014), một trong hai người tiên phong của mô hình này, để thực hiện hiệu quả, giáo viên nên làm video ngắn, và độ dài tăng lên theo từng lớp, mỗi lớp lớn hơn video lại dài hơn khoảng 1 đến 1 phút rưỡi, và chỉ làm một video cho mỗi mục tiêu bài học. Ví dụ, đoạn video dài khoảng 4-6 phút sẽ phù hợp với học sinh lớp 4, 10-15 phút phù hợp với lớp 10, v.v… Bên cạnh đó, giáo viên nên kiểm tra để đảm bảo là tất cả học sinh đều có thể tiếp cận video bài giảng, cho dù có internet hay không. Học sinh nào không có Internet có thể tải video về thiết bị di động để xem ở nhà, hoặc dung đĩa DVD xem trên màn hình TV.
Một lời khuyên hữu ích nữa là phải tránh không dạy lại bài giảng cho những học sinh không xem trước video ở nhà, trước khi đến lớp, vì nếu giáo viên làm thế, học sinh sẻ hiểu là bao nhiêu công mình làm bài ở nhà đều trở nên vô ích. Hơn nữa, giáo viên phải dạy học sinh cách xem video hiệu quả: làm thế nào để tương tác với nó, đặt câu hỏi, ghi chép thế nào…
Dưới đây là những công cụ hữu ích giúp giáo viên thực hiện bài giảng theo mô hình flip.
Nội dung có sẵn trên mạng
1. YouTube, YouTube Edu @ http://youtube.com, https://www.youtube.com/t/education và TeacherTube @ http://www.teachertube.com/
Đây là những trang có rất nhiều video bài giảng về những kiến thức và kỹ năng khác nhau. Giáo viên cần chọn lọc kỹ để tìm được tài liệu phù hợp với bài của mình.
2. TED Talks và TED-Ed @ http://ted.com
Trang này cung cấp nhiều video có độ dài 5-17 phút về các bài nói chuyện của những chuyên gia nổi tiếng trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Giáo viên có thể thiết kế thêm câu hỏi nghe hiểu để bổ trợ cho bài giảng của mình.
3. iTunes và iTunesU
iTunes là phần mềm có thể tải về miễn phí để cài vào máy tính phổ thông, cũng như vào các sản phẩm của Apple như iPod, iPhone, hay iPad. Có rất nhiều video giáo dục hay trên công cụ này.
Nội dung giáo viên tự tạo
1. Screencast-o-matic.com
Công cụ này giúp giáo viên ghi lại những gì diễn ra trên màn hình máy tính của mình dưới dạng video và chia sẻ trên Internet.Kết hợp với tính năng quay phim, mic, PowerPoint có sẵn trên máy, giáo viên có thể dễ dàng tạo được video bài giảng của mình cho học sinh xem trước ở nhà.
2. Present.me
Chỉ cần tạo một tài khoản miễn phí ở đây là giáo viên có thể ghi lại bài giảng với một bên khuôn hình là video quay chính mình, bên kia là slide PowerPoint được tải lên và điều khiển trên bàn phím máy tính.
3. ESLvideo.com
Đây là trang cho phép người dung tải video lên trên mạng và tạo câu hỏi nghe hiểu đi kèm với nó.Như vậy sinh viên có thể xem video và trả lời câu hỏi giáo viên tạo ra để hiểu bài.
4.  Thay lời kết
Ý tưởng về mô hình flip đòi hỏi sự thay đổi đáng kể đối với vai trò của cả giáo viên và sinh viên. Nó khuyến khích giáo viên giảm bớt vai trò trung tâm lớp học của mình để tiếp cận bài giảng bằng cách tạo điều kiện nhiều hơn để sinh viên hợp tác với nhau trong các hoạt động trên lớp.Nó khiến sinh viên phải chủ động, chăm chỉ, và gánh nhiều trách nhiệm hơn trong việc học của mình. “Điều mà mô hình lớp học flip làm rất tốt, đó là nó đã đem lại sự chuyển đổi về ưu tiên, từ thuần tuý là học cho hết bài trong sách đến việc cố gắng làm chủ được tri thức cần học” (EDUCAUSE, 2012). Trong bối cảnh giáo dục của Việt Nam, mô hình này nếu áp dụng chắc sẽ khiến giáo viên gặp nhiều khó khan khi mà việc tự học bằng công nghệ của sinh viên vẫn còn là điều gì đó khá xa vời. Tuy nhiên, ý tưởng này rất đáng được thử nghiệm, thực hiện thí điểm bởi những tiềm năng nó đem lại cho việc cải tiến học tập và giảng dạy là rất nhiều.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.        Bergmann, J. (2014). Five Mistakes to Avoid When Flipping Your Class. Lấy từ trang web http://edtechreview.in/trends-insights/insights/985-5-mistakes-to-avoid-when-flipping-your-class
2.        EDUCAUSE (2012). 7 Things You Should Know about the Flipped Classroom. Lấy từ trang web http://net.educause.edu/ir/library/pdf/ELI7081.pdf
3.        Pappas, P. (2012). The Flipped Classroom: Quick Start. Lấy từ trang web http://www.slideshare.net/peterpappas/the-flipped-classroom-getting-started
Spencer, D. (2013). Flipped Learning Resources. Lấy từ trang webhttp://bit.ly/dvsflip
Người đăng:Phạm Tiến Hùng, Trường Đại học Hà Nội
31-07-2014