E-learning trong dạy học ngoại ngữ


31-07-2014
Bài báo khái quát ứng dụng E-Learning trong đào tạo ngoại ngữ tại Trường Đại học Hà Nội – một trường ại học đa ngành đào tạo trên nên tảng ngoại ngữ, lấy ngoại ngữ là thế mạnh và là tôn chỉ trong nhiệm vụ đào tạo. Áp dụng công nghệ trong giảng dạy ngoại ngữ hiệu quả sẽ mang lại sự hứng thú, tạo môi trường thân thiện, phát triển các kỹ năng cho người học. Tuy nhiên, bên cạnh đó, đứng trên quan điểm là cơ sở đào tạo, khi áp dụng mô hình E-learning cần chú trọng việc thiết lập hệ thống kiểm tra đánh giá chuẩn nhằm mang lại tính khách quan cao cũng như nhằm quản lý tốt chất lượng đào tạo.

1. Đặt vấn đề:

Công nghệ thông tin ngày nay đã trở thành một phần thiết yếu của cuộc sống trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Nhìn lại chỉ khoảng đầu những năm 2000, việc tiếp cận thông tin và kiến thức chưa bao giờ đơn giản như ngày nay. Việc áp dụng công nghệ thông tin trên mọi lĩnh vực mang lại cơ hội lớn lao cho con người về mọi mặt trong cuộc sống. Đặc biệt, việc áp dụng CNTT trong giảng dạy ngoại ngữ sẽ đem lại nhiều thuận lợi cho đơn vị đào tạo cũng như người học. Đây là mô hình có thể khuyến khích và phát triển toàn diện các kỹ năng trong việc học ngoại ngữ, bên cạnh việc lồng ghép những giới thiệu đi kèm giúp người học hiểu sâu và rõ nét về văn hóa của ngôn ngữ mình học để có thể sử dụng ngôn ngữ đó một cách hiệu quả nhất

2. Nội dung

2.1 Xu hướng dạy học mới

Mô hình dạy và học hiện nay đang áp dụng tại nhiều trường trong và người nước là  “Tự học – Cá thể hóa – Có hướng dẫn”. Mô hình này, học viên cần phải phát huy khả năng tự chủ, năng động, sáng tạo trong học tập, còn giáo viên đóng vai trò là người hướng dẫn chứ không còn là giáo viên truyền thụ, thuyết giảng như trong dạy học truyền thống (Holec, 1979). Theo cách này, học viên có thể kiểm soát việc học của mình và điều chỉnh cho phù hợp với nhu cầu cá nhân, có khả năng tổ chức nghiên cứu, và truy cập vào tài nguyên đa dạng phù hợp với việc tự học (Logan, 1980).

2.2 Vai trò E-Learning trong việc hỗ trợ xu hướng dạy học mới

Công nghệ thông tin mang lại sự linh hoạt, chủ động trong học tập. Người lao động có thể theo kịp công nghệ trong lĩnh vực của họ. Con người ở bất cứ nơi nào cũng đều có thể tham gia các khóa học dạy bởi những giáo viên tốt nhất (Bill Gates, 1995).
Vậy câu hỏi đặt ra ở đây là công nghệ thông tin và máy tính hỗ trợ việc dạy và học như thế nào? Từ những năm 70 của thế kỉ trước, máy tính đã được xem như công cụ hỗ trợ trong việc dạy học đã và đang mang lại hiệu quả cao hơn so với việc sử dụng các trang thiết bị giảng dạy truyền thống như bảng, tranh, hay hình minh họa. Máy tính đã khẳng định vị thế của mình trong lĩnh vực giáo dục nhờ các tính năng đặc biệt như lưu trữ, xử lý và cung cấp thông tin, mô hình hóa, mô phỏng, kiểm tra đánh giá và chức năng liên lạc (Rosenberg, 2001). Khi các chức năng này được tích hợp vào một hệ thống học trực tuyến, hay còn gọi là E-Learning thì việc dạy và học trở lên dễ dàng và hiệu quả hơn rất nhiều.
Học trực tuyến có những ưu điểm chung như tính tiện dụng, có thể học mọi lúc mọi nơi, tiết kiệm chi phí và thời gian (Inglis, 1999). Ngày nay các lớp học đang dần chuyển sang môi trường học tập tích hợp (blended learning) trong đó lấy tự học làm cốt lõi (Carliner, 2002).
Trước tiên, công nghệ thông tin mà đặc biệt là internet giúp người học có thể truy cập tài liệu như thư viện điện tử, các trang web hay qua báo chí điện tử ... người sử dụng dễ dàng tiếp cận với văn hóa và ngôn ngữ khác nhau trên thế giới cũng dễ dàng đưa văn hóa và ngôn ngữ đó vào cuộc sống một cách nhanh chóng. Ngoài ra, công nghệ thông tin còn khích lệ việc học thông qua thảo luận trực tiếp trên internet và môi trường ảo nơi các học viên có thể thực hành (Johannes Kepler, 2008)

2.3 Vấn đề của E-Learning trong dạy học ngoại ngữ và giải pháp

Thế mạnh mà chương trình học trực tuyến mang lại cho học viên là tạo môi trường học tập tập trung cùng học và cùng phát triển. Nếu như trước kia, theo mô hình học phổ thông, học viên rất ít cơ hội được trao đổi, thường xuyên sử dụng tài liệu hay giao tiếp với người bản ngữ thì khi học mô hình học E-learning, ngoài tính năng được sử dụng các công cụ cài đặt trong phần mềm học như nghe, nói, đọc, viết, chat, giao tiếp nói chuyện trực tuyến, gửi bài và xem kết quả đánh giá của giảng viên thì việc được tham khảo tài liệu nước ngoài, tiếp xúc hay giao lưu với người bản ngữ cũng là tính năng hết sức hữu ích giúp người học tiếp cận một cách gần nhất tính chính xác trong sử dụng ngoại ngữ.
Việc dạy ngoại ngữ theo mô hình tích hợp E-Learning là sự kết hợp giữa phương pháp giảng dạy, quản lý truyền thống với phương pháp hoàn toàn năng động và nhiều tính năng mới mang lại nhiều lợi ích cho đơn vị đào tạo cũng như người dạy như tiết kiệm thời gian, không gian và chi phí đầu tư.
Mặc dù trong lớp học kiểu tích hợp thì vai trò của giáo viên không còn là giảng dạy kiểu truyền thống mà chuyển thành người hướng dẫn nhưng những hoạt động học tập trực tuyến này vẫn đòi hỏi giáo viên tổ chức và giám sát (Johannes Kepler, 2008)
Thế mạnh trong việc sử dụng bài học E-Learning vào lớp học ngoại ngữ là những thuận lợi của những công cụ thông tin tiện ích trên máy tính giúp giáo viên có thể hướng dẫn học viên một cách hiệu quả (Johannes Kepler, 2008).
Tuy nhiên học trực tuyến rất dễ xảy ra hiện tượng làm bài và nộp bài hộ nhau khiến giáo viên rất khó kiểm soát, có thể áp dụng các bước sau trong quy trình kiểm tra đánh giá học viên:
Bước 1: Học viên tự đánh giá thông qua tương tác với bài học E-Learning
Bước 2: Học viên làm các bài kiểm tra đánh giá trực tuyến có giới hạn thời gian
Bước 3: Học viên trả lời phỏng vấn ngắn qua Camera do giáo viên chấm phỏng vấn
Như vậy chúng ta sẽ hạn chế được các tiêu cực có thể xảy ra khi đào tạo ngoại ngữ sử dụng bài học E-Learning. Nếu số học viên quá đông, cần huy  động số giáo viên phỏng vấn nhiều để đảm bảo thời gian của buổi kiểm tra không quá kéo dài.

3. Kết luận

Bài viết đưa ra vấn đề và khái quát về việc ứng dụng E-Learning vào việc dạy và học ngoại ngữ. Rõ ràng việc ứng dụng CNTT trong giảng dạy ngoại ngữ đã mang lại hiệu quả, tạo ra được môi trường học tập thân thiện, hứng thú cho người học, iúp cho người học ngoại ngữ có thể học mọi lúc mọi nơi. Khi triển khai ứng dụng E-Learning vào giảng dạy ngoại ngữ chúng ta phải tổ chức tốt hệ thống kiểm tra đánh giá, chính việc quản lý tổ chức tốt hệ thống kiểm tra đánh giá sẽ đảm bảo chất lượng đào tạo khách quan.
Tuy nhiên việc đào tạo hiện nay vẫn gắn liền với các lớp học cố định. Với sự phát triển của công nghệ thông tin và truyền thông (ICT), việc đào tạo ngoại ngữ có thể thực hiện trên các thiết bị di động, khi đó yếu tố lớp học tập trung sẽ không cần thiết, từ đó mở ra một môi trường học ngoại ngữ rộng lớn cho mọi đối tượng.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
Holec, H. (1981). Oxford: Pergamon. First published 1979, Strasbourg: Council of Europe. Autonomy and foreign language learning
Logan, G. E. (1980). Individualized foreign language instruction: American patterns for accommodating learner differences in the classroom. In Language teaching: Meeting individual needs, ed. H.B. Altman and C.V. James. New York: Pergamon.
Gates, Bill (1995). Newsweek : The Road Ahead,  United States, Viking Penguin
Rosenberg, M 2001, McGraw-Hill, eBook Collection (EBSCOhost), EBSCOhost, E-Learning: Strategies For Delivering Knowledge In The Digital Age
Inglis, A.(1999). Distance Education, 2012, 220-239 Is online delivery less costly than print and is it meaningful to ask?
Carliner, Saul, (2002). 4th ed. Designing E-Learning, Englewood Cliffs, NJ, United States: ASTD Press.
Người đăng:Hoàng Thị Kiều Hoa, Trường Đại học Hà Nội
31-07-2014